Doel van de bestuursrapportage
Het doel van de bestuursrapportage, in de wandelgangen ook wel 'burap', is dat het college de raad informeert over de voortgang van de uitvoering van de begroting. Daarbij ligt de nadruk op de financiële kant. Het college heeft gekeken hoe het staat met de besteding van de geautoriseerde budgetten. Op welke programma’s en investeringen verwacht het college dit jaar geld over te houden, hoe komt dat, en kan (en moet) er bijgestuurd worden? Op welke programma’s en investeringen verwacht het college meer geld uit te gaan geven dan begroot, hoe komt dat, en kan (en moet) er bijgestuurd worden?
Waar het college onder uitputting (budget dat niet is uitgegeven) verwacht, stelt hij voor het budget te verlagen. Waar het college overschrijding verwacht, stelt zij voor het budget te verhogen. Om duidelijk te maken wat de financiële situatie is (de situatie waarin keuzes gemaakt worden) en welke keuzes het college in die situatie wil maken, wordt in dit document onderscheid gemaakt tussen drie soorten voorstellen voor begrotingswijziging:
a. Voorstellen op grond van autonome ontwikkelingen. Dit zijn aanpassingen van de begroting die naar het oordeel van het college onontkoombaar zijn, omdat de ontwikkelingen die tot de aanpassing dwingen, niet of slechts zeer beperkt door de gemeente te beïnvloeden zijn. Voorbeelden zijn: (1) loonontwikkeling (CAO-afspraken), prijsontwikkeling (inflatie), (2) statutaire bijdragen aan gemeenschappelijke regelingen, (3) stijging of daling van de vraag naar een bepaalde voorziening, tot de verstrekking waarvan de gemeente wettelijk verplicht is (bijvoorbeeld uitkeringen, Wmo-voorzieningen).
b. Voorstellen op grond van gemaakte keuzes. Dit betreft begrotingswijzigingen die direct voortvloeien uit eerder door het college of de raad genomen besluiten. Bijvoorbeeld: Het besluit van de raad om de Omgevingsvisie vast te stellen. Of het besluit van het college om een noodreparatie uit te laten voeren in een straat.
c. Voorstellen op grond van voorstellen van het college. Hier gaat het om begrotingswijzigingen die ruimte maken om bepaalde keuzes te kunnen maken. Denk aan de intensivering van bepaald beleid (exploitatie). Of de aanleg van een nieuwe weg, of de herinrichting van een plein (investeringen).
Omdat de bestuursrapportage gaat over het lopende begrotingsjaar, hebben de wijzigingsvoorstellen in dit document alleen betrekking op 2025. Als ontwikkelingen of keuzes ook financieel effect hebben in de komende jaren, worden de betreffende voorstellen in dit document aangegeven als meerjarig en worden ze ook opgenomen in de begroting 2026-2029.
De bestuursrapportage is in beginsel niet bedoeld om middelen aan te vragen voor nieuw beleid. Het is de bedoeling dat de middelen voor nieuw beleid worden vrijgemaakt door de kadernota, dus in het jaar voorafgaand aan het jaar waarin het beleid moet ingaan en de daarmee gepaard gaande uitgaven gedaan gaan worden. Toch kan het voorkomen dat het college van mening is niet met de uitvoering van nieuw beleid te kunnen wachten tot het volgende jaar (in het geval van de eerste bestuursrapportage) of zelfs het jaar daarna (in het geval van de tweede bestuursrapportage). In dat geval wordt het nieuwe beleid wel financieel meegenomen in de bestuursrapportage, in de categorie 'voorstellen van het college'.
Bij nieuw beleid van groot financieel of politiek gewicht zal het college een separaat raadsvoorstel aan de raad voorleggen, om de vereiste politieke steun te verkrijgen voor het beleid en de daarmee gepaard gaande uitgaven. Als tijdens het maken van de bestuursrapportage bekend is dat er zo'n voorstel aankomt, wordt dat voorstel niet opgenomen in de bestuursrapportage als een begrotingswijzigingsvoorstel, maar aangekondigd in hoofdstuk 2, 'Hoofdlijn van deze bestuursrapportage', inclusief het effect op lasten, baten en resultaat.
In de eerste bestuursrapportage hebben we alleen effecten op het resultaat (verschil tussen lasten en baten) laten zien. Volgens de wet echter stelt de raad de begroting vast op lasten en baten, niet op resultaat. Daarom worden in deze bestuursrapportage de lasten en baten gepresenteerd, naast het resultaat. Bovendien worden de standen van de lasten en baten die werden beoogd met de eerste bestuursrapportage alsnog getoond, zodat de raad daar alsnog formeel mee kan instemmen.